|
Crna Bara na karti Macve i okoline.
Crna Bara je selo na severozapadu Macve,nalazi se na uscu Drine u Savu.
Obradivi povrsina ima oko 2772 ha od koji se veci deo nalazi u plavnom podrucju gde Dina i Sava za vrema poplava potope preko 2000 ha.
Selo je usorenog tipa sa 19 ulica i 4 pravilna raskrsca ,sve ulice su asfaltirane a ulicnim svetlom je pokriveno oko 30% naselja. Poljski putevi su u veoma dobrom stanju zahvaljujuci Sljunkari Popovic Petrol iz Bosuta koja odrzava poljske puteve u ataru Crna Bara.
Stanovništvo se pretežno bavi ratarstvom, stocarstvom i povrtarstvom.
U selu postoji osmogodišnja škola „Janko Veselinovic" sa isturenim odeljenjima u Glogovcu i Sovljaku, crkva Svetog Vaznesenija (selo preslavlja Spasovdan), pošta sa automatskom telefonskom centralom sa preko 600 pretplatnika, zdravstvena stanica, veterinarska stanica.
Posta Crnoj Bara 15355 Macva
Kulturna manifestacija „Hajducke veceri" održava se svake godine pocetkom avgusta, nekada je bila jedna od najmasovnijih kulturnih manifestacija u zemlji koja je okupljala i do 20.000 posetilaca.
U naselju Crna Bara živi 1836 punoletnih stanovnika, a prosecna starost stanovništva iznosi 42,4 godina (41,6 kod muškaraca i 43,1 kod žena). U naselju ima 683 domacinstva, a prosecan broj clanova po domacinstvu je 3,32.
Ovo naselje je skoro potpuno naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primecen je pad u broju stanovnika
U selu ima 680 domacinstava i 988 kuca, jer je dosta kuca napušteno, a ima i dosta vikend kuca u dva vikend naselja „Vasin Šib" na Drini (ima elektricnu energiju) i „Ušce" na ušcu Drine u Savu (bez elektricne energije).
Broj stanovnika po statistici popisa stanovnistva Crne Bare.
Znacajne licnosti koje su rodene u Crnoj Bari su;
Vuk Isakovic, junak romana "Seobe", Miloša Crnjanskog, rodom je iz Crne Bare. Dok je, u cinu pukovnika (umro je u Ceškoj kao general-major),komandovao pogranicnom žandarmerijom, zalagao se oko podizanja crkve u rodnom selu. Kad je hram sazidan (od cerpica, pokriven šindrom) Vuk Isakovic dovešce mu sveštenika iz Backe...
Prvo pisano pominjanje crkve u Crnoj Bari nalazi se u Protokolu mitropolita sindela Andreja Joakimovica iz 1735. godine. Iz njega se doznaje da je u Crnoj Bari 1735. postojala crkva posvecena svetom Georgiju, sazidana od cerpica, pokrivena šindrom hrastovom. Imala je zvonik i jedno zvono. Crkvu je osveštao 1732. episkop valjevski Dositej Nikolic.
Velike zasluge za gradnju crkve i škole u Crnoj Bari ima legendarni Vuk Isakovic (koga je opisao Miloš Crnjanski u svom poznatom romanu "Seobe", na osnovu koga je snimljen istoimeni film) koji je bio rodom iz Crne Bare. Bio je komandant celokupne pogranicne žandarmerije od ušca Drine pa do šanca i varošice Osecine u okrugu valjevskom. U to doba imao je cin pukovnika i ostao je u austrougarskoj vojsci i doterao do cina general-majora. Umro je u Ceškoj 1754. godine. NJegovim zalaganjem podignuta je crkva i škola u Crnoj Bari 1732., a za popa je doveo Pavla Ivanovica iz sela Bukina u Backoj. Ovaj Pavle je predak našeg velikog rodoljuba i naucnika, verovatno najznacajnije licnosti ikada rodene u Crnoj Bari (akademik, komandant odreda u Tursko-srpskom ratu, upravitelj Bogoslovije Sveti Sava...) Miloša Milojevica i brata Sime Milojevica, ucitelja i prvog tvorca Uciteljskog udruženja.
Sveštenici crnobarski
AntTekst: Prema podacima koji se mogu dobiti kod crnobarskog sveštenika, ovu parohiju do 1932. godine opsluživali su sledeci sveštenici: pored Pavela Ivanovica prota Hadži- Mihailo Vucetic, u svome Govoru, pominje petoricu dobrih sveštenika koje je dala Crna Bara: Janka Beljica, Andriju Šokcanica, Ðurda Šumanca, Janka Šokcanica i Stevana Drajica. Neki od ovih su bili parosi u Crnoj Bari, ali nisu svi. O tome nema podataka. Medutim, iz Državnog kalendara - šematizma koji postoji od 1852, vidi se da su bili crnobarski sveštenici ovi sveštenoslužitelji: Janko Vucetic 1852-1854; Janko Lazarevic Šokcanic 1855-1866; Jovan Milovanovic iz Šapca 1866-1873; Protojerej Hadži- Mihailo Vucetic 1873-1932. godine.
Drugo svedocenje o crkvi u Crnoj Bari daje nam Govor prote Hadži-Mihaila Vucetica, paroha crnobarskog, prilikom osvecenja temelja nove crkve u Crnoj Bari na Spasovdan 1925. godine. Prota Vucetic o Crnoj Bari i njenoj crkvi kaže: "I crkva i selo Crna Bara do pre dvesta godina postojali su na selištu blizu Drine, koja je onda proticala na nepunih petsto metara pored same crkve. Kako su Turci vladali Srbijom i Bosnom, u svakom i najmanjem sukobu Srba i Turaka, Turci su lako prelazili preko Drine i palili i selo i crkvu. Zbog toga se selo raselilo: jedni su otišli i nastanili se na sadašnjem mestu blizu Parašnice, a drugi su otišli dalje od crkve imanju Turcina Ali-Age, njegovom salašu i tamo se nastanili. Zato se salaš i zvao Ali-Agin ili Salaš Crnobarski, kako se danas zove. Crkva je ostala na svome mestu i narod ju je, posle svakog paljenja i rušenja, nanovo podizao i opravljao. Poslednji put Turci su zapalili crkvu za vreme Karadordevog (Prvog srpskog ustanka) 1809. godine. Narod je crkvu popravio i stavio u funkciju cim su Turci proterani, a to je bilo 1817."
Sukob sela oko mesta nove crkve: Badovincani za noc prenose gradu u Glogovac
Posle oslobodenja 1815. godine narod je dovukao gradu da nacini novu crkvu. Medutim, sprecio ga je u tome Macvanin buljubaša Sima Katic, koji je svoje sedište imao u Glogovcu pa je želeo da crkvu tu i premesti. Crkvi su pripadala sela: Crna Bara, Salaš Crnobarski, Glogovac, Banovo Polje, Klenje i Badovinci. Nijedno od nabrojanih sela nije htelo da pristane da se crkva premesti u Glogovac. Katic obeca Badovincanima da ce im ozidati crkvu u njihovom selu ako mu za noc prevuku gradu namenjenu crkvi do njegovog cardaka u Glogovcu. Badovincani to ucine i tako je Crna Bara ostala bez svoje crkve.
Kada je Karadorde posle Mišarske bitke 1806. zašao u Macvu, našao je svega tri crkve: crkvu u Crnoj Bari, crkvu izmedu Belotica i Metkovica i crkvu u Glušcima. Svakoj od njih poklonio je po zvono. To zvono i dveri sa crnobarske crkve Katic je poklonio Badovincanima kao nagradu što su ga poslušali i preneli gradu u Glogovac. Zvono je docnije palo sa zvonika badovinacke crkve i razbilo se. Knez Aleksandar Karadordevic naredio je da se razbijeno zvono prelije, što je i ucinjeno u Kragujevcu 1848. i vraceno je crkvi. Posle austrougarske okupacije Srbije njihove vlasti su naredile da se pokupe sva zvona i tada mu se gubi svaki trag. Dveri su i danas na badovinackoj crkvi i na njima stoji uklesana 1741. godina.
Znamenite licnosti crnobarske parohije
Zeka Buljubaša, bio je stanovnik Crne Bare, a doselio se iz Bosanske Dubice sa dva brata i bio je oženjen. Ime mu je bilo Krsto, a prezivao se Selakovic. Kada je poginuo na Ravnju 1813, ostavio je iza sebe dve kceri koje su se obe udale u Crnu Baru i imaju svoje potomstvo.
Knez Stanko Jurišic, vojvoda, državnik i sudija.
Hajduk Stanko
Deva
Pop-Janko Beljic, koga su Turci na prevaru domamili u Zvornik i tu ga svilenim gajtanom udavili 1814. godine.
Ignjat Belic
Vasilj Šumanac
Marinko Sicic
Pavle Trta, koji je doživeo 50-godišnjicu oslobodenja Srbije i kome je knez Mihailo na toj proslavi prikacio na grudi orden "Takovskog krsta", kao coveku zaslužnom za otadžbinu.
Jovan Mirkovic, poslanik na Velikoj Svetoandrejskoj narodnoj skupštini, veoma dobar covek i cvrstog karaktera.
Petar Ivankovic, Jovan Jurišic Cata, Ivan Boturovic, Avram Jurišic, Jovo I. Jurišic, Avram Jurišic i Kosta Jurišic, politicari i poslanici na raznim skupštinama, po zanimanju su bili trgovci.
Sofronije Mihailovic, iguman manastira Cokešina.
Melentije Hercegovcevic, iguman jednog manastira u okrugu požarevackom. Godine 1872. došao je u manastir Cokešina gde je i umro.
Živan Drajic i Sima Milojevic, ucitelji.
Miloš S. Milojevic, akademik, naucnik, profesor, komandant, nacionalni radnik, školovao se, izmedu ostalog, i u Rusiji. Najcešce zabranjivani naucnik srpske istorije. Pretpostavlja se da je otrovan, a veci deo njegovih neobjavljenih rukopisa je spaljen.
Živojin Jurišic, profesor, književnik i nacionalni radnik.
Jovan Mirkovic, Petar Ivankovic, Milan Grigoric.
Ðeneral Pantelija Jurišic i dr Dragutin Jurišic, lekar, sinovi Živka Jurišica, Dimitrije Jurišic, arhitekta, koji je uradio plan za crnobarsku crkvu i njegov brat Jovan, profesor, sinovi su Živojina Jurišica.
Andrija Andric i Božidar Jurišic, rezervni oficiri.
Vasilija, Kaja i Joka Petric, tri sestre koje su se odlikovale poštenjem, cestitošcu, a koje su poducavale druge žene dobrom radu i lepom vladanju. Sve tri su se udale za sveštenike.
Nova crkva u Crnoj Bari podignuta je na Spasovdan 1927. godine. Da se crkva podigne omogucili su dobrotvori: Milorad i Aleksandar Tadic iz Beograda, Trgovacka industrijska banka, LJubomir, Živan i Mladen Ivanovici iz Crne Bare, Rajko Brodic, Ivan Sonokovic, trgovac iz Macvanske Mitrovice, Milorad, Luka i Milan, unuci pok. Stevana Ivankovica, Mladen Mirkovic, Lenka Grigoric, Andrija Sirovica Madar, Živana Jurišic, Filip Šokcanic, Pantelija Jurišic, deneral, sin Živka Jurišica, trgovca iz Crne Bare poklonio je jevandelje bogato ukrašeno i vredno ondašnjih 3.000 dinara, Mladen Stanojevic, kolar, LJubica Miražica i Milica Poznanovica svi iz Crne Bare (svi navedeni se u crkvi spominju kao veliki priložnici). Potom su kao veliki priložnici zabeleženi i: LJubica Krajcinovic iz Glogovca, dr Nikola Peric, ministar iz Beograda, Vracaric i Vukovic, trgovci iz Šapca i Ðorde Radisavljevic, neimar-preduzimac.
Ovo je fotografija crkve u Crnoj Bari avgusta 2008,prica se da je Opstina Bogatic odvojila neke novce da se crkva renovira,izvor informacije je Prota Mica Martinovic.
Prica se ,a nije potvrdjeno...
Posle "Majskog prevrata "1903 godine Kralj Petar Karadjordjevic(Petar Mrkonjic kako je popularno zvan u narodu) prevezao se ovde na Karantin Raci iz Austrije u Srbiju u najvecoj tajnosti.Kralj je stavljen u veliko bure postavljeno u camac I izbuseno na vrhu da bi mogao disati.Dva Crnobarca su pruzeli posiljku od uniformisani carinika carstvujusce sluzbe iz Viene,a nisu znali sta voze.
Na srbskoj strani Pavle Agic je sa kolima I dva dobra vranca preuzeo bure uz pomoc nekoliko uniformisani ljudi,verovatno obozavaoca Karadjordjevica I zaverenika protivnika Obrenovica.Bure je stiglo u Bogatic I tu ga je preuzela druga kocija.
Dvadeset godina kasnije,nakon zavrsetka Prvog svetskog rata Petar Karadjordjevic nije zaboravio uslugu Crnobaraca.
Sin Pavla Agica, Dragic Agic(Stankovic) bio je prvi Crnobarac koji je sluzio vojni rok u ,,Kraljevoj gardi''.
Eto I onda je bilo ,,sverca'' I protekcije na svim granicnim prostorima
Autor teksta: Predrag Belic,nastavnik
******************************************************************
"Nema vece ravnice u Srbiji od Macve" - napisao je Janko Veselinovic na pocetku svog romana "Hajduk Stanko". Nema lepse ravnice u Srbiji od Macve, rekla bih ja. I nema lepseg dogadjaja povezanog sa knjizevnoscu nego otici u mesto koje se u delu opisuje i hodati stopama glavnog junaka.
"Hajduk Stanko" je jedan od mojih najomiljenijih romana, a bila mi je cast da i ovog leta boravim u Crnoj Bari.
Kazu da je put do Crne Bare preko Obrenovca i Sapca mnogo lepsi od onog uobicajenog preko Sremske Mitrovice. Moram ga sto pre preci, a moram se i sloziti unapred. Volela sam ravnicu u davna, pradavna vremena, iz nekoliko platonsko-umetnickih-licnih-subjektivnih razloga, no moram priznati da mi je sada put preko Srema umorio sva cula.
Ali nije tako cim se predje most za Macvansku Mitrovicu. Odmah je drugacije.
Predeli su pitomi. Ali ima vegetacije. I zeleni su. I glatki. I odmaraju oci. I priroda zove.
Predeli su, rekla bih, spoj moje rodne moravske Srbije i Vojvodine, na najlepsi nacin ujedinjene karakteristike dva raznolika podneblja. Kucice su male, u sorovima, uske, a dugacke. I u Macvi se, recimo, tek moze otkriti i osetiti pravo znacenje nase lepe reci dubrava.
Legenda o Stanku se i dalje cuva u Crnoj Bari. Porodica Aleksic je na korak do izumiranja, porodica Mirazic je, hvala Bogu, korenita. Aleksici odrzavaju Stankov vajat (rekonstruisani, samo su ulazna vrata originalna), a Mirazici napominju da je istorijski Stanko bio jedan od harambasa samostalne hajducije, koga je i Karadjordje gonio. Elem, na Stanka i njegove je cak poslao i ljude, ali su im trazenici pomogli kad su ih na putu napali Turci, pa je Stanku oprosteno.
Za potomke misterioznog Deve prica se da su najbogatiji u selu jer su dobro unovcili ono sto je sam Deva stekao, buduci da je bio spekulant i ne bas tako prijateljski nastrojen kao sto je opisan.
Dakle, mnogo je toga Veselinovic u romanu prekrojio, ali ne mari.
Selo je i dalje veliko, sa dva centra, bogato, a ljudi su gostoljubivi. Ide se cesto na usce Drine u Savu, koje je siroko i mirno, blago.
U okolini, obliznjem selu Glogovac, na lokalnom groblju, uzbudljivo je, kao u nekom romanu, traziti grob Janka Veselinovica.
Zivnula je manifestacija "Hajducko vece". Pocinje izvodjenjem stare macvanske svadbe u etnoparku u selu Sovljak, onda ansambl sa mestanima i gostima fijakerima odlazi do obale Drine, gde se odrzavaju takmicenja u hajduckim disciplinama (bacanje kamena s ramena, skok preko panja, skok udalj iz mesta, borba na brvnu, nadvlacenje klipka i penjanje uz drvo) za harambasu. Pobednik dobija sablju dimiskiju, dar Skupštine opštine Bogatic i titulu hajduckog harambase.
Crnobarci sa setom podsecaju goste da je pre dvadesetak godina ova manifestacija trajala tri dana i da ju je je pratilo po desetak hiljada gledalaca, dok je sabor u Guci u to vreme imao dve hiljade posetilaca.
Autor teksta: Ana Atanaskovic
********************************************************************
RIMSKO DOBA
Oko 60.godine pre nove ere na Savu u Macvi dolaze Rimljani koji u teškim borbama potiskuju Skordiske preko Save i uspostavljaju svoju vlast na ovom podrucju. Zbog blizine jedne od rimskih prestonica Sirmiuma - današnja Sremska Mitrovica, Macva je dosta naseljena i isprepletana rimskim putevima. Macvanska Mitrovica je bila u sklopu Sirmiuma, a važni prelazi preko reka su bili kod Crne Bare, Loznice i Zvornika.
U seobi Srbi ostaju duboko u Ugarskoj tako da se 1710. godine u jednom zapisu iz Budima spominje neki Simo Dimitrijevic Crnobarac. Novi rat Austrije i Turske zapocinje 1716.godine koji se završava pobedom Austrije, koji vladaju Macvom do 1739. godine. Pored svoje vojske Austrijanci organizuju Srbe u okviru vojnih okruga - kompanija, ciji centri su bili Crna Bara i Prnjavor. Kompanijom u Crnoj Bari je komandovao oberkapetan Vuk Isakovic i bila je rasporedena od Race do Badovinaca sa 4 cardaka: Kordan, Crna Bara, Lazaret i Badovinci.
U popisu iz 1735.godine u Macvi se pominju 4 crkve: Crkva sv. Arhistriga Mihajla i Gavrila u selu Drenovac, Crkva sv. Nikolaja u Bogaticu, Crkva sv. Georgija u Crnoj Bari i Crkva sv. Arhistriga Mihajla i Gavrila u šancu Prnjavor
info@crnabara.com
Pocetna>>>
a a |
Informacije
